Ooievaars en baby’s.

Iedereen over de hele wereld kent de tekeningen van een vliegende ooievaar met in zijn lange snavel, een doeken bundel met daarin een pasgeboren baby die naar een familie wordt gebracht die een kind verwachten.

ooievaarDit symbool kwam begin 1800 uit Duitsland naar Nederland en pas bij de geboorte van Prinses Juliana in 1909 is het in Nederland populair geworden.

Zo’n vliegende ooievaar is een ideaal verhaal om lastige vragen van kinderen uit de weg te gaan, maar waar komt deze mythe vandaan?

De exacte oorsprong is niet geheel duidelijk maar door de geschiedenis en verschillende culturen heen, verschijnt de ooievaar telkens als symbool van geluk, moederschap, eerlijkheid, vruchtbaarheid, monogamie en creativiteit. Men geloofde dat de zielen van ongeboren kinderen in waterrijke gebieden leefden, zoals moerassen en vijvers, en aangezien de ooievaar dergelijke gebieden bezocht, haalde deze de zielen van de baby’s uit het water en bracht ze naar de ouders.

In de Griekse mythologie werd de ooievaar geassocieerd met het stelen en wegvoeren van baby’s nadat de jaloerse Hera, de beschermgodin van het huwelijk en vrouw van Zeus,
haar rivale Gerana, de zeer mooie koningin der Pygmeeën, veranderde in een ooievaar. Gerana probeerde als ooievaar ’n paar keer haar eigen kind te ontvoeren.

De mythe van de ooievaar in Egypte is anders. Hier werd de vogel geassocieerd met de ziel van een persoon, de ‘ba’ en werd de ooievaar afgebeeld met een menselijk hoofd. De migratie betekende voor de Egyptenaren het vertrek en de terugkeer van de ziel in het lichaam van een andere overledene.

Een andere associatie van de ooievaar met een baby is dat door de jaarlijkse migratie de ooievaar negen maanden onderweg is en dit is een reden die bij heeft gedragen aan de populariteit van het verhaal.

Overigens komt het woord ‘ooievaar’ waarschijnlijk van het Oer-Germaanse woord ‘auda-bara’. Oer-Germaans werd ongeveer 2000 jaar geleden in het Midden en Noord-Westen van Europa gesproken.
Daarna in het Oudhoogduits, gesproken tussen 500-1050, heette de ooievaar Odoboro.
‘Auda’ of ‘od’ betekent ‘schat’ en ‘bara’ of ‘boro’ betekent ‘drager’, dus werd een ooievaar een ‘schatdrager’ genoemd. Dit is wel interessant want in de woorden ‘bara’ en ‘boro’ zit het woord ‘baren’ en ‘geboorte’.
In het Nederlands tussen 1200-1500 heette de ooievaar ‘odevare’.

Ooievaar,
Lepelaar.
Takkedief.
Ooievaar heeft de kindertjes lief.

Ooievaar, lepelaar,
Heb je een lief klein kindje klaar?
Breng dan bij mijn moertje
Een zusje of een broertje

(Simon Abramsz. – 1937?)

Op de Baby producten van Derbe staat geen ooievaar maar ’n teddybeer, en deze staat symbool voor liefde, bescherming en affectie. Elk kind houdt ervan om er mee te slapen en mee rond te zeulen……….recente studies hebben echter uitgewezen dat 30-40% van de mannen een teddybeer meenemen op hun zakenreizen.